Đông A  [ X.Y. Thái Dịch ]
 

Huyết Hoa

X.Y.Thái Dịch Lư Đông A

 

I - HUYẾT HOA

 

11 - QUÁN TƯỞNG ( Contemplation )

          Từ không trước đến không sau, từ nhỏ tắp đến to ngời toàn vũ trụ cấu tạo bằng vật chất. Cái cực chất tinh diệu đó là tự kỷ nguyên nhân cho một cuộc vận động không dứt xoáy trôn ốc trong đường trường vận động đó bằng mỗi nền tảng của gặp gỡ và mỗi điều kiện của thế thái mà tom góp nên muôn vật. Loài người là do cái bối cảnh của vận động đó mà kết thành.

          Hăy nhắm mắt lại, trở lại tự ḿnh, xem cái sinh mệnh của tự ḿnh tất thấy cả cái kết hợp và vận động đó, xem tất cả cái sinh mệnh của loài người trước mặt và xem tất cả các sinh mệnh của lịch sử muôn năm đă có đến ngày nay. Một luồng sóng máu trào dồn dập và bát ngát vỡ tóe tung bao nhiêu máu, óc, mồ hôi và nước mắt. Cái luồng sóng trào đó gọi là ḍng sống, có cơ thể, mỗi đời thoát xác mà chuyển đời đời. Bao nhiêu đau khổ, chỉ thấy đau khổ và chỉ c̣n rớt lại đau khổ trong cái vạch hướng thượng của đời sống đó. Loài người thể nghiệm thấy sinh mệnh của ḿnh phải không dứt chắt ép để làm trọn thăng hoa đời đời hướng theo cái lư tưởng cứu cực không dứt đấu tranh và chịu đau khổ. V́ chỉ có đấu tranh và đau khổ mới là hiện thân của lư tưởng. Lư tưởng là thể số học của sinh mệnh trong tác dụng thăng hoa, tất cả những cố gắng tính, tâm, thân, mệnh, trong đường lối đó gọi là thực hiện.

          Loài người là vật của chân lư, của tinh thần. Ḍng sống không dứt tiến hóa để mong đến cơi thành tựu là cơi nhất như. Cái cỗi tội (péché original) của loài người là ở nơi đó mà ḷng nhân ái cũng từ đó mà có ra. Loài người trong mục đích chủ quan của ḿnh, cái tiêu chuẩn là phải thắng khách quan mục đích của tự nhiên; hăy trông trong con mắt người mù không dứt ngẩng lên nơi chúa mà đi (Byron); cái h́nh ảnh của loài người trong tiến hóa cũng hệt như vậy. Mù nhưng mà phải sống, con mắt tối gầm nhưng trong là sống, và thể sống, người mù tự thấy ḿnh cũng có một mục tiêu trong đời, người mù kém cỏi và tàn tật hơn hết nhưng mà bao giờ cũng hy vọng ánh sáng của nắng, người đó không thấy bằng mắt, nhưng mà trông thấy bằng ḷng. "Hy vọng là mẹ hết tư tưởng" (Tolstoi).

          Ấy thế cho nên "tin thờ là mẹ đẻ của hết thảy công đức cho cơi đạo" (Hoa Nghiêm Kinh). Cái tin thờ là chất tố của hy vọng. Từ tin thờ mà sinh ra hết tội lỗi với đạo đức, sinh ra hết cái đáng yêu và đáng ghét.

          Người ta chỉ có thấy bộ mặt đáng ca, đáng khóc, đáng khâm, đáng sợ của hy vọng, tin thờ và lư tưởng trong đau khổ, thất vọng và thất bại. V́ đau khổ, thất vọng và thất bại là ba mặt biểu hiệu của chiến đấu đang tồn tại đang sống. Phải tương lai đắc thắng, dù sao cũng là bộ mặt xấu ác của tội lỗi. Cho nên hăy xem, hăy trông một thân con người phải quỳ gối, cúi đầu: đừng xem, đừng trông, đừng để ư đến quỳ gối cúi đầu, hăy trông vào con mắt của người lúc ấy, đó là h́nh tượng của bao nhiêu thê thảm của thê thảm, của bất đắc dĩ, của khổ tâm.

          Ừ, mặc dầu con người ấy là gian, là ngay, là tội, là oan. Gian, ngay, oan, tội, không xá kể ǵ, chỉ kể con mắt đau thương làm nẫu hết thế gian, chỉ kể con mắt đau thương ấy nó tả hết h́nh ảnh chân thực và lịch sử loài người đời đời.

          Cho nên không thể ca tụng được những cái xưa kia của đắc thắng nếu cái đắc thắng ấy không phải là cái đắc thắng của buồn rầu, đồng thời chỉ có thể ca tụng được những cái đắc thắng không tội lỗi, cái đắc thắng thuần túy trên loài người không chia thắng với bại, không chia phải trái với người ta nữa, cái đắc thắng vô ngă nó làm muôn ngh́n ngh́n hết thảy không sót một chúng sinh nào c̣n "mắt mù và mặt cúi" nữa. Có thế lịch sử mới đến đoạn chân thật của lư tưởng và loài người mới đến đời sống chân đại đồng: cái đắc thắng của yêu thương.

          Trời ơi ! Ta đă đi đến bờ cơi của tông giáo. Không yêu thương là tông giáo tranh đấu; văn nghệ, tông giáo, triết học và khoa học chỉ c̣n là một thứ văn nghệ nhiều mặt của yêu thương. Lịch sử chỉ c̣n là thứ văn nghệ của yêu thương tranh đấu có sự thực. Yêu thương là của nhân đạo. Nếu bảo rằng yêu thương là của thần thánh cho ta một sứ mệnh; nếu nói rằng yêu thương là luật hấp dẫn chung của vũ trụ, ta đều không thể tin được yêu thương là thể chỉ có thể coi được như một "bản ngă" của sinh mệnh loài người, cho đó là một công năng đặc thù tiến hóa hơn và lư tính hóa của loài người.

 

X.Y. Thái Dịch Lư Đông A

 Gió Đáy thuộc Duy Dân Học Xă
xuất bản lần thứ nhất tại Sài G̣n, Việt Nam
ngày 7 tháng 10 năm 1969 ( Kỷ Dậu 4848 tuổi Việt )